Dostęp do stabilnego finansowania oraz zarządzanie ryzykiem inwestycyjnym to obecnie największe bariery hamujące rozwój energetyki obywatelskiej. Z odpowiedzią na te wyzwania przychodzi Europejski Instrument Wspierania Społeczności Energetycznych (European Energy Communities Facility), który rozpoczął drugi nabór wniosków do programu finansowego wsparcia społeczności energetycznych z projektu ENCOROM. Rekrutacja rozpoczęła się 5 maja i zakończy się 5 lipca 2026 r.
Europejski Instrument Wspierania Społeczności Energetycznych jest to projekt finansowany przez Unię Europejską, którego cel stanowi wzmocnienie i wsparcie rozwoju społeczności energetycznych w Europie. Wspomoże on co najmniej 140 społeczności w tworzeniu solidnego biznesplanu, poprzez dotacje i odpowiednio dostosowane programy na rzecz budowania potencjału. Zarządzany jest przez międzynarodowe konsorcjum doświadczonych organizacji oraz wspierany przez sieć 29 ekspertów krajowych. Eksperci ci aktywnie promują inicjatywę i prowadzą społeczności energetyczne przez różne etapy projektów w danych krajach.
Dotację ryczałtową w wysokości 45 000 €, otrzymać będą mogły zarówno spółdzielnie energetyczne, które dopiero rozpoczynają swoją działalność, jak i te, które już prowadzą działalność i chciałyby opracować biznesplan dotyczący nowego przedsięwzięcia. Aby ubiegać się o wsparcie wnioskodawca musi posiadać osobowość prawną, spełniać unijne definicje społeczności energetycznej, mieć siedzibę w kraju kwalifikującym się (państwo członkowskie UE, Islandia, Ukraina, Mołdawia lub Macedonia Północna) i zobowiązać się do obligacji wynikających z grantu. Aplikacje zostaną ocenione przez niezależnych ekspertów, którzy pod lupę wezmą działalność społeczności, jej gotowość, wiarygodność i spójność wniosku, ambicje oraz wpływ inicjatywy na lokalną społeczność. Beneficjenci, poza samym zastrzykiem gotówki, otrzymają również dostęp do specjalistycznych narzędzi i merytorycznego wsparcia w procesie tworzenia biznesplanu. Finansowaniu nie podlegają inwestycje infrastrukturalne i projekty oparte na paliwach kopalnych.
Pierwszy nabór pokazał, że zainteresowanie jest ogromne, ponieważ wpłynęło niemal 700 wniosków, z czego wyłoniono 73 beneficjentów. Wśród wybranych projektów znalazły się rozwiązania dotyczące magazynowania energii, renowacji budynków oraz walki z ubóstwem energetycznym. Każda z tych inicjatyw stanowi ważny krok w stronę stworzenia stabilnego i bezpiecznego lokalnego systemu energetycznego.
Choć najwięcej grantów otrzymały inicjatywy z Austrii i Hiszpanii, aż 7 społeczności energetycznych z Polski zakwalifikowało się do programu:
- Spółdzielnia Energetyczna Raszyn
- Spółdzielnia Energetyczna Sudecka Energia
- Spółdzielnia Energetyczna Zielona Wieliczka
- Spółdzielnia Energetyczna EKO-KOZIENICE
- Spółdzielnia Energetyczna Ekozaur
- Obywatelska Społeczność Energetyczna (OSE) MES-TOWN Łódź
- Spółdzielnia Energetyczna „Meander”
Wsparcie, które otrzymały polskie społeczności energetyczne, umożliwi im przekształcenie pomysłów w inwestycje, które obejmują wykorzystywanie zasobów odnawialnych, magazynów energii, tworzenie zintegrowanych systemów i inteligentne zarządzanie energią.
Wszystkie niezbędne informacje oraz formularze zgłoszeniowe będą dostępne bezpośrednio na stronie internetowej European Energy Communities Facility. Zainteresowane dofinansowaniem podmioty, mogą skorzystać z udostępnionego tam narzędzia do weryfikacji tego, czy dana społeczność spełnia wszystkie wymogi formalne naboru.
