Ubóstwo energetyczne to jedno z kluczowych wyzwań, przed którymi stoją polskie i europejskie samorządy w dobie transformacji energetycznej. W odpowiedzi na te potrzeby, 17 lutego 2026 r. Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć „Energie Cités” (PNEC) zorganizowało webinarium informacyjne poświęcone trzeciemu naborowi do Programu Wsparcia Technicznego EPAH. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli samorządów zainteresowanych uzyskaniem eksperckiej pomocy w diagnozowaniu, planowaniu i wdrażaniu lokalnych działań.
Spotkanie otworzyła Izabela Kuśnierz, kierownik projektu w PNEC, która przybliżyła uczestnikom profil Stowarzyszenia oraz jego rolę jako krajowego partnera inicjatywy EPAH (Energy Poverty Advisory Hub). Głównym celem webinarium było nie tylko wyjaśnienie zasad aplikowania o wsparcie, ale także głębsze zrozumienie złożoności problemu ubóstwa energetycznego.
W pierwszej części spotkania Anna Fijas ze Stowarzyszenia Gmin Polska Sieć „Energie Cités” wprowadziła uczestników w tematykę ubóstwa energetycznego. Zgodnie z definicją Komisji Europejskiej, zjawisko to oznacza brak dostępu gospodarstwa domowego do podstawowych usług energetycznych, które zapewniają godny poziom życia i zdrowia, takich jak odpowiednie ogrzewanie, ciepła woda czy oświetlenie. Prelegentka podkreśliła, że problem ten ma charakter wielowymiarowy. Jego przyczyny leżą zarówno w czynnikach ekonomicznych (niskie dochody, wysokie ceny energii), jak i technicznych (niska efektywność energetyczna budynków) oraz świadomościowych. Wskazano również na cztery główne rodzaje tego zjawiska występujące w Polsce: ubóstwo dochodowe (opałowe), strukturalne, komunalne oraz ukryte ubóstwo energetyczne, polegające na drastycznym ograniczaniu konsumpcji energii.
W drugiej części webinarium Izabela Kuśnierz szczegółowo omówiła zasady trwającego naboru do Programu Wsparcia Technicznego EPAH. Jest to inicjatywa Komisji Europejskiej, której misją jest eliminacja ubóstwa energetycznego oraz przyspieszenie sprawiedliwej transformacji energetycznej w gminach. Prelegentka położyła szczególny nacisk na nowość w obecnym, trzecim naborze – priorytetowe traktowanie skrajnego ubóstwa energetycznego. Poinformowała, że spośród 50 planowanych grantów pomocowych, aż 20 zostanie dedykowanych obszarom zmagającym się z tym najtrudniejszym wymiarem problemu. Prelegentka wskazała konkretne województwa w Polsce, w których zidentyfikowano regiony szczególnie narażone na to zjawisko: pomorskie, zachodniopomorskie, wielkopolskie, dolnośląskie oraz opolskie. Podkreślono również, że wsparcie eksperckie jest elastyczne i może zostać dopasowane do aktualnego etapu prac w samorządzie – od tworzenia wstępnych map problemu, przez planowanie strategiczne w ramach planów SECAP, aż po projektowanie konkretnych rozwiązań, takich jak lokalne punkty doradztwa energetycznego.
Uczestnicy dowiedzieli się również, że model wsparcia technicznego opiera się na „trójkącie współpracy” pomiędzy beneficjentem (samorządem), przydzieloną organizacją ekspercką a zespołem EPAH. Taka struktura ma gwarantować nie tylko rozwiązanie bieżących problemów, ale także transfer wiedzy, który pozostanie w gminie na lata. Prelegentki zachęcały samorządy do aplikowania, przypominając, że nabór trwa do 31 marca 2026 roku. Wnioskodawcy mogą liczyć na wsparcie eksperta w wymiarze od 60 do 150 godzin przez okres do 9 miesięcy. Zaznaczono również, że choć formularze pomocnicze są dostępne w języku polskim, zaleca się składanie właściwego wniosku w języku angielskim, co usprawni proces oceny.
Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom za aktywny udział w spotkaniu. Mamy nadzieję, że przekazana wiedza pomoże Państwu w skutecznym aplikowaniu o wsparcie, które pozwoli przekuć lokalne wyzwania w konkretne działania na rzecz mieszkańców.
Więcej szczegółów o programie i dodatkowe materiały informacyjne w języku polskim do pobrania dostęne są na naszej podstronie poświęconej Centrum Doradczemu ds. Ubóstwa Energetycznego
Prezentacje:
- Zjawisko ubóstwa energetycznego w Polsce, Anna FIJAS – prezentacja merytoryczna omawiająca definicje, przyczyny oraz skalę problemu,
- Centrum Doradcze ds. Ubóstwa Energetycznego oraz szczegóły naboru do Programu Wsparcia Technicznego, Izabela KUŚNIERZ – prezentacja instruktażowa zawierająca szczegóły naboru, kryteria oceny oraz wskazówki dotyczące wypełniania wniosku.
Nagranie:
