W dniach 1–2 kwietnia 2025 roku w Krakowie odbyło się spotkanie inauguracyjne projektu PlanHeat: Planowanie lokalnego zaopatrzenia w ciepło w gminach Regionu Morza Bałtyckiego. W wydarzeniu organizowanym przez Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć „Energie Cités” wzięli udział przedstawiciele czternastu organizacji partnerskich z siedmiu krajów regionu – Estonii, Finlandii, Litwy, Łotwy, Niemiec, Polski i Szwecji. Podczas dwudniowego spotkania uczestnicy mieli okazję wziąć udział w prezentacjach dotyczących uwarunkowań prawnych związanych z lokalnym planowaniem ciepłowniczym (ang. LHP – local heat planning), czy aktualnej sytuacji w sektorze ciepłownictwa w poszczególnych krajach. Spotkanie było również okazją do zaplanowania i skoordynowania wspólnych działań projektowych, a także do nawiązania bliższej współpracy i wzajemnego poznania się partnerów.
Projekt PlanHeat odpowiada na nowe unijne wymogi dotyczące dekarbonizacji ciepłownictwa, w tym obowiązek tworzenia lokalnych planów ciepłowniczych przez gminy powyżej 45 tysięcy mieszkańców. Celem inicjatywy jest wsparcie samorządów regionu Morza Bałtyckiego poprzez opracowanie praktycznego, międzynarodowego podręcznika, który pomoże w planowaniu transformacji systemów grzewczych. Publikacja obejmie kluczowe aspekty, takie jak dane, technologie, kompetencje, udział interesariuszy oraz kwestie organizacyjne i finansowe. Zostanie ona szeroko rozpowszechniana wśród gmin, dostawców ciepła i instytucji odpowiedzialnych za politykę klimatyczno-energetyczną.
Spotkanie inauguracyjne w Krakowie otworzyła Anna Jaskuła, dyrektor Stowarzyszenia Gmin Polska Sieć „Energie Cités”, oraz Till Scherziger – kierownik działu ds. klimatu w niemieckim Bremerhaven, mieście pełniącym rolę koordynatora projektu. Następnie uczestnicy zaproszeni zostali do wysłuchania wstąpień, które przybliżyły im ogólny kontekst projektu, omawiając czynniki unijnej legislacji i jej implementacji w poszczególnych państwach, sytuację ciepłownictwa w wybranych krajach rejonu Morza Bałtyckiego, lokalną perspektywę miast realizujących wizję neutralności klimatycznej, czy kwestie związane z programem Interreg Baltic Sea Region, z którego środków współfinansowany jest projekt PlanHeat. W dyskusji głos zabrała między innymi Victoria Lienard – doradczyni ds. polityki w Euroheat&Power, profesor Anna Volkova z Uniwersytetu Technicznego w Tallinnie, Grzegorz Grzybczyk z Urzędu Miasta Krakowa, czy Rasma Rozenberga z Sekretariatu Interreg BSR.
Po południu uczestnicy wzięli udział w wizycie studyjnej w siedzibie Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w Krakowie (MPEC), gdzie zapoznali się z zasadami funkcjonowania firmy, procesem dostaw ciepła oraz z planami dotyczącymi dekarbonizacji przedsiębiorstwa. Odwiedzili sterownię, w której na bieżąco monitoruje się działanie całego systemu, koryguje parametry i planuje pracę sieci. Wizyta umożliwiła rozmowę i wymianę doświadczeń ze specjalistami, a także pozwoliła uczestnikom zobaczyć, jak w praktyce wygląda codzienna działalność przedsiębiorstwa ciepłowniczego w jednym z największych polskich miast.
Drugi dzień spotkania został poświęcony omówieniu nadchodzących działań oraz koordynacji zadań. Częścią projektu PlanHeat będzie rozpoznanie dostępnych rozwiązań technologicznych, organizacyjnych i finansowych, a także najlepszych praktyk angażowania lokalnych społeczności w planowanie transformacji ciepłownictwa. W ramach projektu zaplanowano szkolenia, międzynarodową wymianę wiedzy oraz fora eksperckie, których celem jest wzmocnienie kompetencji władz lokalnych w zakresie planowania transformacji systemów ciepłowniczych. Powstanie także internetowa platforma informacyjna, a strategiczne dialogi z organizacjami publicznymi i prywatnymi pomogą zaangażować je w powstawanie planów.
Efektem tych działań będzie publikacja międzynarodowego podręcznika zawierającego kompleksowe wytyczne do planowania transformacji lokalnych systemów ciepłowniczych. Projekt przyczyni się do wzmocnienia kompetencji samorządów w planowaniu i realizacji modernizacji sektora ciepłowniczego, a także zacieśni współpracę między wszystkimi grupami, których funkcjonowanie jest bezpośrednio związane z systemami zaopatrzenia w ciepło. Ponadto opracowane zostaną zalecenia polityczne dotyczące aspektów regulacyjnych, finansowych i organizacyjnych, a wypracowane rozwiązania promowane będą zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym.
Strategiczne podejście do dekarbonizacji ciepłownictwa jest bardzo istotne w kontekście bezpieczeństwa energetycznego oraz mitygacji i adaptacji do zmian klimatu. Nowoczesne, niskoemisyjne i efektywne energetycznie sieci ciepłownicze są niezbędnym elementem neutralnych klimatycznie miast. Stworzenie ambitnych, realistycznych, kompleksowych planów transformacji ciepłownictwa i ich realizacja jest jednym z najważniejszych wyzwań stojących obecnie przed samorządami.
Działania projektu można śledzić przez jego oficjalna stronę internetową lub profil na LinkedIn.
Projekt jest współfinansowany z programu Interreg Region Morza Bałtyckiego. Wyłączna odpowiedzialność za treść niniejszej strony spoczywa na jej autorach – członkach konsorcjum PlanHeat i niekoniecznie odzwierciedla opinię Unii Europejskiej.
