ENERGIA
SŁONECZNA
LESZNO
(woj. wielkopolskie)

Czy można płacić mniej, gdy ceny idą w górę?
- Można - odpowiada Michał Skrzypczak, prezes Spółdzielni mieszkaniowej Domus z Leszna. Lokatorów Domusa dużo mniej, niż innych spółdzielców, kosztuje ciepła woda. Leszczyńska Spółdzielnia Mieszkaniowa Domus prawdopodobnie jako pierwsza w kraju zdecydowała się na wykorzystanie kolektorów słonecznych do ogrzewania wody w budynkach wielorodzinnych.

MIASTO

Leszno to miasto na prawach powiatu i powiatowe w województwie wielkopolskim. Liczy ono około 62 300 mieszkańców. Znane jest z przemysłu metalowego (okucia budowlane), spożywczego (cukierniczy, młynarski, spirytusowy), elektrotechnicznego, maszynowego (pompy), odzieżowego i drzewnego.

TŁO PROJEKTU

Przed podjęciem decyzji o zastosowaniu kolektorów słonecznych i kondensacyjnych kotłów gazowych dość długo prowadzono dyskusje na ten temat. Prowadzono symulacje kosztów inwestycyjnych oraz eksploatacyjnych.
Alternatywnym rozwiązaniem zasilania budynku w ciepło było przyłączenie go do miejskiej sieci ciepłowniczej. Takie rozwiązanie w ostateczności przegrało z pomysłem wdrożenia kondensacyjnej techniki grzewczej i w kolejnym etapie kolektorów słonecznych.
Dużą rolę na tym polu odegrał młody, bardzo ambitny młody inżynier Tomasz Małkus, który jest bezpośrednio autorem tych rozwiązań technicznych. Postawiono na znaną i uznaną markę, jaką jest niewątpliwie Viessmann i skorzystano w większości z urządzeń tej firmy.

Spółdzielnia nie korzystała z żadnych kredytów bankowych, ani pożyczek preferencyjnych z funduszy ochrony środowiska. Koszt systemu cieplnego wliczony był w koszty inwestycji budynku. Trzeba zaznaczyć, że zastosowanie tak nowoczesnych technik grzewczych spowodował niewielki wzrost ceny mieszkań tj. wzrost o ok. 2%, zakładając, że tradycyjne rozwiązanie zaopatrzenia budynku w ciepło kosztowałoby około połowy całej sumy. Tak nieznaczny wzrost kosztów inwestycyjnych jednoznacznie przemawia za stosowaniem takich rozwiązań.

Nie odnotowano poważniejszych problemów związanych z uruchomieniem systemu cieplnego. Należy jednak zaznaczyć, że wymagało to wielu konsultacji z doradcami technicznymi firmy Viessmann. Nadzór i serwis kotłowni wraz z kolektorami słonecznymi prowadzony jest przez zespół ludzi, który realizował zadanie inwestycyjne. Po pierwszych dwóch latach pracy całego układu cieplnego wprowadzono kilka drobnych zmian dla poprawy ekonomicznej pracy układu. Układ kolektorów słonecznych nie wymagał żadnych interwencji technicznych. Duża niezawodność pracy wiąże się bezpośrednio z prostą konstrukcją, która przyczynia się również do długiego okresu użytkowania.

DOŚWIADCZENIA MIASTA

W budynkach na Osiedlu Wieniawa 53-62 oraz 63-65 zastosowano dwa ekologiczne i nowatorskie rozwiązania. Pierwsze z nich polega na zastosowaniu techniki kondensacyjnej w dwóch kotłowniach gazowych. Drugie rozwiązanie to pionierskie na lokalnym rynku zastosowanie kolektorów słonecznych do wspomagania produkcji ciepłej wody dla mieszkańców.
Technika kondensacyjna stworzyła możliwości dużego zmniejszenia zużycia gazu w mieszkaniach. Dzięki technice kondensacyjnej wykorzystywana jest znaczna ilość ciepła, która w kotłach "konwencjonalnych" tracona była wraz ze spalinami wyrzucanymi przez komin. Technika ta charakteryzuje się minimalną emisją zanieczyszczeń i szczególnie ekonomiczną eksploatacją.

Obok czynników ekonomicznych, w ostatnich latach wysunęła się na czoło ochrona środowiska naturalnego. Regułą jest, że mniejsze zużycie energii dzięki jej lepszemu wykorzystaniu prowadzi do zmniejszenia emisji substancji szkodliwych.

Rozmiar: 28804 bajtów


Technika kondensacyjna spowodowała znaczne zmniejszenie ilości ciepła wyrzucanego przez komin wraz ze spalinami. Zawarte w spalinach ciepło parowania (zwane też ciepłem utajonym) uwalniane jest dzięki kondensacji pary wodnej powstającej podczas spalania i oddawane do wody kotłowej. W stosunku do konwencjonalnych kotłów niskotemperaturowych przy zastosowaniu gazu ziemnego można było podnieść sprawność roczną nawet o 15%. Skutkiem tego jest znaczne zmniejszenie zużycia paliwa potrzebnego do wytworzenia wymaganej ilości ciepła i co za tym idzie znaczne obniżenie kosztów dla lokatorów.

W pierwszym rozwiązaniu podstawową jednostką kotłową jest kocioł Vertomat o mocy 130 kW.
Drugim rozwiązaniem jest kotłownia oparta na kotłach typu Vitodens 200 firmy Viessmann. Kotłownia o mocy 104 kW została wyposażona w dwa kondensacyjne kotły gazowe na gaz ziemny o mocy 60 kW i 44 kW. Palniki kotłów stanowią integralną część kotłów i zasilane są gazem ziemnym GZ-35. Kotły pracują na zmiennych parametrach regulowane regulatorem kaskady. Kotły przygotowują parametry c.o. i c.w.u. dla potrzeb budynku 24 rodzinnego o pow. mieszkalnej 1.524 m2.

Rozmiar: 24801 bajtów
Zastosowany regulator pogodowy firmy Viessmann Vitotronic 050 HK3W, ustala parametry czynnika grzewczego zasilającego instalację c.o. poprzez trzy zestawy pompowe w zależności od temperatury zewnętrznej.
Do instalacji solarnej zastosowano kolektor słoneczny płaski VITOSOL 100 z powłoką typu Sol Titan produkcji Viessmann. Powierzchnia kolektora: 2,5 m2. W naszym rozwiązaniu zastosowano 18 kolektorów o łącznej powierzchni absorpcyjnej 45 m2.

Instalacja solarna w pełni uzyskała swoje parametry pracy w październiku 2000 roku. Przygotowywanie ciepłej wody użytkowej realizowane jest w trzech podgrzewaczach wody firmy Viessmann typu Vitocell: dwóch o pojemności 750 l i jednego o pojemności 1000 l. Przygotowanie wody odbywa się poprzez szeregowy przepływ wody przez zbiorniki nr 1, 2, 3. Do wężownicy podgrzewaczy nr 1 i 2 podłączono przewody obiegu kolektorów słonecznych. Do trzeciego zasilanie z kotła przez pompę ładującą. W układzie do chłodzenia wody powrotnej z instalacji c.o. zastosowano płytowy wymiennik ciepła.

Rozmiar: 30437 bajtów


Czynnikiem chłodzącym jest woda z pierwszego podgrzewacza tłoczona przez wymiennik. Sterowanie pracą układu jest realizowane przez regulator Solatrol E firmy Viessmann. Do wężownic dwóch pierwszych wymienników podłączono przewody obiegu kolektorów słonecznych VitoSol 100 2,5 w. Układ kolektorów słonecznych stanowi wspomaganie podgrzewu c.w.u.
Dla wspomagania podgrzewu c.w.u zastosowano 16 kolektorów słonecznych firmy Hevalex typu KS-2000S/P o obudowie w kolorze naturalnego aluminium z szybą pryzmatyczną OPTISOL-THERM.
Przygotowanie ciepłej wody użytkowej realizowane jest w dwóch podgrzewaczach wody f. Viessmann typ VitoCell-V 100 o pojemności 1000 l. Do wężownicy podgrzewacza nr 2 podłączono przewody zasilaniai powrotu z oddzielnego wyjścia z kotła nr 1 przez pompę ładującą. Do wężownicy podgrzewacza nr 1 podłączono przewody z powrotu obiegu kotłowego. Pompy kotłowe tłoczą wodę od zwrotnicy hydraulicznej przez podgrzewacz nr 1 do kotłów.

Rozmiar: 25552 bajtów


Do wymiany ciepła między solarami, a c.w.u. zastosowano stację pomp Solar-Divicon firmy Viessmann i zestaw pompowy z wymiennikiem firmy Meibes. Sterowanie pracą pomp realizowane jest przez regulator firmy Viessmann typ Solatrol E.

OCENA I PERSPEKTYWY ROZWOJU

Kondensacyjne kotłownie gazowe z baterią kolektorów słonecznych to na pewno przedsięwzięcie bardzo odważe. Tak daleko idące ekologiczne rozwiązanie jest rozwiązaniem pionierskim na lokalnym rynku, ale również w skali kraju i wymagało dobrego przygotowania technicznego i marketingowego. W subiektywnej ocenie autora opisywane nieruchomości dzięki zastosowaniu kolektorów słonecznych mają dużą szansę stać się nieruchomościami o najkorzystniejszych walorach na rynku lokalnym. Zarządca ma szansę na realizację swoich misji i wizji, które sprowadzają się do zapewnienia sobie dobrego wizerunku, przez co może poszerzać swoją działalność.
To pionierskie przedsięwzięcie było możliwe dzięki ogromnemu zaangażowaniu i przekonaniu władz spółdzielni do przedsięwzięć opartych na wykorzystaniu energii odnawialej. To m.in. pozwoliło spółdzielni na dużą ekspansję w budowie i sprzedaży mieszkań na lokalnym rynku.
Dzięki weryfikacji na rynku mieszkaniowym wiadomo, że można z powodzeniem realizować takie projekty dla następnych mieszkańców, którzy chcą korzystać z luksusu taniej, ekologicznej energii cieplej.
Rozwiązanie oparte na wykorzystywaniu darmowej energii słonecznej jest rozwiązaniem godnym polecenia zarówno dla prywatnych inwestorów budujących domy jednorodzinne, jak i dla inwestorów budownictwa wielorodzinnego, zwłaszcza spółdzielni mieszkaniowych i developerów.

WIĘCEJ INFORMACJI

Źródła: Przegląd Komunalny 8(107)/2000
www.smdomus.interbit.pl/onas.htm
http://www.smdomus.interbit.pl/www.skrzypczak/publikacje/referat_wroclaw.pdf

Przykład opracowany przez Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć „Energie Cites”.